M: Belki de tam anlamadığım için soruyorum; bu yıldız o bölgedeki insanlar için ne ifade ediyor? Neden o pencerelerde yıldız var? 

B.S.: Hah, işte bütün mesele burada. İnsanların sembollere ve imgelere yüklediği anlamlar üzerine çok kafa patlattım. Ay yıldızlı kolyeler, sarı-kırmızı-yeşil bileklikler veya zafer işareti küpeler gibi sembolleri neden gösterme ihtiyacı duyuyoruz diye düşünüyordum. Çoğunlukla senin gibi düşünmeyen insanların hakim olduğu kamusal bir alanda (otobüste, metrobüste, kafede) bu renklerin ve sembollerin anlamını herkes bilir. Bunlardan çekinmemek, korkmamak ve "bunu bil" demek bir duruştur. Aynı zamanda senin gibi düşünenlerin yoğun olduğu yerlerde de birbirimizden güç aldığımızı gösterir. Belli bir yaştan sonra insan, akademisyenlik gibi farklı mücadele yöntemleri geliştiriyor. Mardin-Diyarbakır yolunda GBT'ye takılmak ya da Mecidiyeköy metrobüs durağında polisin taciziyle karşılaşmak istemiyorsun, bunu anlıyorum. Ancak bu bölgedeki insanlar için durum şöyle: Evlerine bu yıldız yapılırken kimse "bu PKK'nin simgesidir" diye yaptırmıyordu. Demirci ustası oraya estetik bir süs, bir sembol olarak ele almıştı. Fakat karşıdaki komutan bunu "PKK'nin simgesi" olarak görüp söktürüyordu. Tabii ki bu insanlar çok büyük kayıplar yaşamış, aynı zamanda oldukça örgütlü ve bilinçli insanlardır. 2000'li yılların başında, sırf bu fikri benimsediklerini göstermek için evlerinin pencerelerine bilinçli olarak yıldız koyanlar da vardır. Ancak 90'lardaki o ilk pencerelerde yıldız, sadece estetik bir tercih veya hilal gibi gökyüzünden ilham alınan bir süstü. Tarihi Mardin evlerinde binlerce yıllık pencerelerde bu motifleri görürsünüz; çünkü insanlar eskiden gökyüzüne bakarak yaşamlarını sürdürürdü. Yani aileler bunu bir örgüt simgesi olarak yaptırmadığı halde tehdit olarak algılanıp söküldü. 

M: Anladım.

İ: Bölgede yaşayan Müslüman olmayan Kürt halklarından Ezidilerde güneş simgesi çok temeldir; çünkü onlar güneşe taparlar. Bu durum paganizmle bağ kurar. Bölgenin "güneşin ülkesi" olarak anılmasının nedeni de budur. Dolayısıyla yıldız ve güneş bir anlamda özdeştir. Amerika veya Türkiye bayrağında da yıldız vardır; yıldız evrensel ve var olan bir figürdür. Buradaki en trajikomik ve ironik durum, masum bir sembole atfedilen siyasi anlamlar üzerinden insanlara baskı uygulanmasıdır. Ezidiler, 2014-2015 yıllarında IŞİD zulmüne uğrayan, kadınları pazarlarda satılan en dezavantajlı ve bu dönemi en sert yaşayan halklardandır. Yıldız motifi de bir anlamda, 'güneşin ülkesi' kültünden geliyor diye düşünüyorum.

B.S.: Ayrıca İştar, kadın tanrıça figürü ve yıldız sembolü çok büyük bir anlam taşır; Kürt kültüründe külden ve sütten yapılan dövmelerde bile bu motif sıklıkla kullanılır. Ancak pencerelerdeki yıldızların sökülmesi 90'lı yılların en çatışmalı ve baskılı döneminde gerçekleştiği için rahatsız edici bulunmuştur. 

Film çekerken arkadaşlarımdan arkadaşlıklarımı sorgulatacak isim önerileri geliyordu. Örneğin biri "Berivan Kayıp Yıldızın İzinde" gibi bilimkurgu filmini andıran bir isim önermişti. Bağımsız sinema yaparken çeviriyi, kurguyu ve yönetmenliği tek başına üstlendiğinizde adeta "yazan, yöneten ve çeviren aynı kişi" yazan absürt bir duruma dönüşüyor. "Berivan, Mahsun Kırmızıgül filmleri gibi olmuş"... Hikaye böyle, trajikomik. Ben melankolik bir insan değilim; o insanları konuştursam acayip trajik bir iş çıkabilirdi. Filmin başına çok acıklı bir müzik koyup izleyiciyi tamamen bunaltabilirdim ama benim kafam öyle çalışmıyor. Olayların trajikomik akışını ve hayatın kendi doğallığını korumayı tercih ettim.