15.10.2026 | 17:30-21:00
Mut-Çanakkale-Mardin aksında yaklaşık iki saat sürecek kolektif bir yeme-içme ve füzyon mutfak çalışmasıdır. Sanatçının daha önceki Bereketli Hilal (2014 ve 2017) ve Sofra (2005 ve 2011) projeleriyle doğrudan bağlantılı olan bu çalışma, karşılaşma, tanışma ve paylaşım temalarının açığa çıkardığı etkiyle yeme-içme biçimlerinin coğrafyaya ve insana dayalı değişkenlerini inceleyerek tanışıklık hâlini araştırır. Yemeğin hazırlanması, sunumu, paylaşımı ve artıklarıyla ortaya çıkan imgesel kayıtlar; yemek, tat, birliktelik, bağlar, dostluklar ile bu sürecin öncesi ve sonrasına dair kavramların taşıyıcısı hâline gelir.
Ayşe Tülay, 2021 yılında Marmara Üniversitesi GSE Sanatta Yeterlik programından mezun oldu. Çalışmalarında faili deşifre etmeye yönelerek ataerkil anlatıyı ve eril dili bozmayı hedefler; toplumsal yaşamı özel alandaki şiddetle baş etme yöntemiyle birleştirerek kompozisyonlar oluşturur. Çanakkale’de yaşamakta, arkadaşlarıyla bir arada projelere devam etmektedir.
Batırık, sanatçının doğup büyüdüğü Mut bölgesinin en bilinen geleneksel yemeklerinden biridir. Mevsiminde toplanan taze sebze ve otlarla, kış mevsiminde ise bu otların kurutulmuş hâlleriyle hazırlanan bu yiyecek, doğanın döngüsüne uyumlanmanın, yerelin sunduğu imkânlarla kendine yeterli olmanın ve paylaşmanın sakin gücünü hatırlatır. Bu yemeğin en lezzetli hâli, hazırlayanların dahi önceden kestiremediği toprak bileşimi ve hava koşullarının yanı sıra, beklenmedik malzemelerin katılması ve farklı ellerin lezzetlerinin aktarılmasıyla oluşur.
“Ekim ayında gittiğimiz Mardin’de pazarlardan batırık yapacağım malzemelerin alışverişini yaptım. Bayramiç’ten Defne Umut’un kendi yetiştirdiği susamlardan ürettiği tahini de kullandım. Zahter ve isotun da yakışacağını düşünüp malzemelere ekledim. Geniş bir tepside hazırladığım batırığın köftelerini sıkıp kalanını sulandırdım. Hep beraber Zehra Tezdönen’in atölyesinde ‘Kaostan Sonra İlk Akşam Yemeği’ isimli işinin önünde kurduğumuz masada yedik.
Batırık, içindeki fıstık ve susamın düğürcük, domates, soğan ve maydanoz ile birleşmesiyle enerji veren bir yiyecek. Grubumuzdaki çoğu kişi afiyetle ve beğenerek yedi. Aramızda daha önceden yemiş veya adını duyup merak etmiş olanlar vardı. Batırık ilk karşılaşmada aslen çoğu kimsenin zorlandığı bir yiyecek. Çocukluğumda, Mut’ta özellikle kadınlar arası misafirlikte vazgeçilmez bir öğleden sonra yiyeceği... Evlerde de çoğunlukla öğle yemeği olarak tüketilir. Gün ortasında yenmesi çok doğru bir seçim çünkü çok besleyici ve enerji verici...
Batırıktan sonra masa başında yaptığımız sohbet bizi birbirimize daha çok kaynaştırdı.”
Ayşe Tülay
“Benim için farklı bir deneyimdi, yoğun yerfıstığı tadından kaynaklı biraz zorlanmıştım ancak marul icinde yemek lezzetliydi. İlk defa bir yemeğin etrafında bu kadar malzeme gördüm. Yapılışını da gördüm, içinde bir sürü tohum, baharat vardı ve sonradan tabağına tekrar içine koyabileceğimiz bir sürü seçenek vardı. Evde ne varsa sofrası...”
Batırık, benim eniştemin Toroslardaki yaylasında ilk kez yediğim ve beni en şaşırtan yemeklerdendir. Kavrulmuş susamın yağıyla hemhal olan bulgurun en iyi hali belki de. Soğuk bir çorba olması, baharatsız olmasına rağmen ağızda farklı bir lezzet şöleni yaratır. Yemek bir deneyime dönüşür haliyle. Toros ve Yörük kültüründeki cesaret, çeşitlilik ve şaşırtıcılığın tabakdaki hali gibi....
Bu deneyimi muhteşem bir elden tekrar Mardin'de yaşamak çok sürprizli oldu benim için. Ellerine sağlık Tülay. Harikaydı.
“Batırığa çıkarık diyesim geliyor çünkü öyle bir enerji verdi ki; yedikten sonra birbirimize şuram ağrıyınca şöyle yapıyorum, buram ağrıyınca böyle yapıyorum derken bir anda çember olup egzersiz yapmaya başladık. Sonra etrafı toplarken dans ettik. Yemek üstüne bu kadar hareket etme isteği sıklıkla yaşadığım bir şey değil, daha çok uzanmak ve sakin kalmak gelir. Serin ve doyurucu bir yemekti, üstüne eklenerek çoğalan, sürekli yeni notaların üzerinde zıplatan, sabit kalmayan ve ferahlatan bir yemek. Daha sık yemek istiyorum!”
Çok benzer bir şeyler demek istiyorum, hislerim tercüman olmuş İlayda...