MAÇA nedir, nasıl bir yapı önerir?

MAÇA, Mardin ve Çanakkale arasında kurulan; misafirlik ve ortak üretim pratikleri üzerinden ilerleyen, zamana yayılan bir dayanışma ve karşılaşma programıdır. Proje, sonuç odaklı bir üretim modeli yerine, süreçlerin, ilişkilerin ve üretim koşullarının görünür kılınmasını önemser.

Hem Dayanışma Kurulu’na katılıp hem de katılımcı sanatçı olabilir miyim?

Evet. MAÇA’da roller katı biçimde ayrılmaz. Dayanışma Kurulu’nda yer alan bir kişi, farklı bir aşamada katılımcı sanatçı ya da misafir olarak da sürece dahil olabilir. Bu geçişler, şeffaflık ve karşılıklı etik gözetilerek yürütülür.

Dayanışma Kurulu’na sadece çevrimiçi katılabilir miyim?

Evet. Dayanışma Kurulu, coğrafi sınırlardan bağımsız olarak çalışabilecek şekilde kurgulanmıştır. Toplantıların büyük bölümü çevrimiçi gerçekleşir; yüz yüze buluşmalar ise zorunlu değil, imkan dahilindedir.

Dayanışma Kurulu ne kadar vaktimi alacak?

Kurul üyeliği, düzenli ama yük bindirmeyen bir katılım biçimi öngörür. Yıl içine yayılan birkaç çevrimiçi buluşma, metin okuma/paylaşım süreçleri ve gerektiğinde geri bildirim vermeyi kapsar. Katılım biçimi, kişisel üretim ve yaşam ritimlerine göre esnek tutulur.

Proje şehirlerinde yaşamıyorum. Katılabilir miyim?

Evet. MAÇA, yalnızca Mardin ve Çanakkale’de yaşayanlarla sınırlı değildir. Proje, bu iki şehir arasında kurulan bir eksen üzerinden hareket eder; ancak farklı coğrafyalardan katılımlara açıktır.

Uzaktan üretim yaparak katılabilir miyim?

Evet. Tüm üretimlerin fiziksel olarak proje şehirlerinde gerçekleşmesi beklenmez. Uzaktan üretim, dijital paylaşım, yazı, araştırma ve süreç temelli işler MAÇA’nın üretim anlayışının doğal bir parçasıdır.

Misafir olmak için koşullar nelerdir?

Misafirlik, MAÇA’da bir “rezidans” formatı olarak değil, karşılıklı öğrenme ve paylaşım pratiği olarak ele alınır. Süreler kısa veya uzun olabilir; beklenti, bulunduğu mekânla ve kişilerle etik, özenli ve açık bir ilişki kurmaktır.

Misafir ağırlamak için koşullar nelerdir?

Misafir ağırlamak; bir mekânı, zamanı ya da bilgiyi paylaşmaya gönüllü olmayı ifade eder. Bu bir ev, atölye, bahçe ya da kolektif alan olabilir. Ağırlayıcılık, maddi imkânlardan çok niyet ve ilişki kurma isteği üzerinden değerlendirilir.

Projede sanatsal üretim bütçeleri nasıl belirleniyor?

Üretim bütçeleri, tek tip kalemler üzerinden değil; işin ihtiyaçları, süresi ve üretim koşulları dikkate alınarak belirlenir. Bütçeler, mümkün olduğunca şeffaf biçimde ve sanatçıyla birlikte konuşularak şekillenir.

MAÇA’nın 180.000 TL’lik mevcut bütçesi, projenin merkezine aldığı ilişkisel üretim, misafirlik ve dayanışma ilkeleri doğrultusunda yapılandırılmıştır. Bütçenin %35’i (63.000 TL), Mardin ve Çanakkale arasında gerçekleşecek sanatçı değişimleri, misafirlik süreçleri ve üretim materyallerini kapsayan doğrudan sanatçı desteklerine ayrılarak, üretimin maddi koşullarının güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Dijital ve fiziksel karşılaşmaları birlikte düşünen proje yapısı doğrultusunda, %15’lik pay (27.000 TL) çokdilli dijital altyapı, çevrimiçi buluşmalar ve çeviri giderlerine yönlendirilmiş; %20’lik bölüm (36.000 TL) ise yerel mekân kullanımları, ulaşım ve teknik ihtiyaçlar gibi lojistik gereksinimleri karşılamak üzere planlanmıştır. Üretim süreçlerinin görünür kılınmasını önemseyen MAÇA, bütçenin %15’ini (27.000 TL) yayın ve belgeleme çalışmalarına ayırırken; atölye, kolaylaştırıcılık ve koordinasyon emeğinin karşılıksızlaştırılmaması amacıyla %10’luk bir pay (18.000 TL) bu alana tahsis edilmiştir. Kalan %5’lik kısım (9.000 TL), projenin esnekliğini korumak ve öngörülemeyen ihtiyaçlara yanıt verebilmek amacıyla yedek giderler olarak tanımlanmıştır. Bu bütçe dağılımı, kaynakların şeffaf, bakım odaklı ve hiyerarşik olmayan bir anlayışla yönetilmesini esas alır.

Proje bütçesine ek olarak, projenin yürütücüsü olan sub’ın yıllık 177.000 TL tutarındaki sabit kira giderleri ile proje kapsamındaki şehirlerarası ve yerel ulaşım masraflarının, mevcut proje bütçesini aşmadan; yeni fon başvuruları, dayanışma temelli destekler ve farklı kaynak yaratma modelleri aracılığıyla yapılandırılması hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, proje kaynaklarının doğrudan sanatsal üretim ve bakım odaklı süreçlere yönlendirilmesini gözetirken, mekânsal ve lojistik sürdürülebilirliğin kolektif biçimde güvence altına alınmasını amaçlar.

Projenin emek politikası nedir?

MAÇA, görünmeyen emeği görünür kılmayı ve karşılıksız çalışmayı normalleştirmemeyi temel ilke olarak benimser. Düşünsel, duygusal, fiziksel ve zamansal katkıların tümü emek olarak kabul edilir; emek yalnızca üretim çıktılarıyla değil, üretime imkân veren süreçlerle birlikte değerlendirilir. Proje, dayanışmayı gönüllülükle eşitlemez; katılımın ve üretimin koşullarını şeffaf biçimde birlikte müzakere etmeyi önemser. Başvuru, koordinasyon, bakım ve ilişki kurma gibi çoğu zaman görünmez kalan emek biçimleri tanınır ve mümkün olan ölçüde maddi ya da yapısal karşılıklarla desteklenir. MAÇA, ekonomik bakımın sabit bir model değil; kolektif olarak kurulan, dönüştürülen ve sürekli yeniden düşünülen bir pratik olduğunu kabul eder.