Yeni Havra Sokak, Çanakkale | 24-27.09.2026 | 13:00-18:00
Gölge oyunu geleneğinin geçici, akışkan ve performansif dünyasını cyanotype (siyano-baskı) tekniğinin kimyasal hafızasıyla buluşturan Gölge Atlası, 26-27 Eylül tarihleri arasında 13:00-18:00 saatleri arasında SUb’da gerçekleşti.
Atölye, akışkan bedensel hareket ile kimyasal reaksiyonun süre gereksinimi arasındaki ilişkiyi araştırıyor. Gölge oyununun doğaçlama ritmiyle başlayan süreç, güneş ışığı altında mutlak bir durağanlığa evrilerek geçici bir anı kalıcı bir varlık belgesine, kimyasal bir anıta dönüştürmeyi, varlığın iz bırakma hallerini deneyimlemeye açıldı.
Nusaybin doğumlu sanatçı Asuman; film fotoğrafçılığı, resim, yazma ve örme gibi farklı disiplinlerle ilgilenirken feminist mücadele içerisinde kendi üretim yolunu ve ifade biçimlerini arıyor. İnsan ilişkileri, ekosistem ve hatıra üzerine çalışan sanatçı, fotoğrafı insanı uyandıran, büyüten ve varlık alanına çıkma şansı veren bir anlam yaratımı olarak görüyor.
Gölge, varlığın hem en uçucu hem de en sadık eşlikçisidir. Geleneksel gölge oyununun perdesinde beliren silüetler doğaçlamanın, geçiciliğin ve performansın akışkan dünyasında anlık parlamalar olarak doğar ve kaybolur. Gölge Atlası, bu uçucu dünyayı radikal bir kimyasal dönüşümle buluşturur. Gölge oyununun zamana yayılan performansif ritmi, siyano-baskı tekniğinin gölgeyi sabitleyen doğasıyla kesiştiğinde ortaya beden, ışık ve hafıza arasında kurulan bir diyalog çıkar.
Siyono-baskı, 19. yüzyıldan günümüze taşınan demir bazlı bir fotoğraf baskı yöntemi olarak, doğrudan ışığın ve kimyanın kayıt tutma kapasitesine dayanır. Bu teknikte kimyasal yüzey, üzerine düşen her ışık taneciğini absorbe ederken, ışığı kesen nesnelerin veya bedenlerin formunu birer negatif iz olarak saklar. Gölge Atlası, bu kimyasal reaksiyonun ihtiyaç duyduğu mutlak süre ile bedenin akışkan, doğaçlama hareketleri arasındaki çelişkiden beslenir. Perdede süzülen hareketli beden, güneş ışığının altına geçtiğinde zamanı durdurmak, hareketi bir "durağanlık anıtına" dönüştürmek zorunda kalır. Anlık bir jest, güneşin ultraviyole ışınları ve potasyum ferrisiyanürün temasıyla kumaşın liflerine kazınır; geçici bir gölge negatife, ışık ise sonsuz bir maviye evrilir.
Bu süreçte geleneksel gölge oyununun yapısı biçimsel ve politik bir dönüşüme uğrar. Geleneksel tasvirler tarih boyunca hazır arketipleri temsil ederken, bu açık atölyede sahnenin, ışığın ve yüzeyin birincil öznesi bizzat katılımcının kendi bedeni ve kişisel mitolojisidir. Katılımcı, ışığın altında ve kumaşın üzerine kendi fiziksel gerçekliğini ve varoluş biçimlerini serer. Beden, hem sahnedeki aktör hem de baskı yüzeyindeki imgeye dönüşerek kendi kişisel arşivini inşa eder.
Atölyenin özündeki temel unsur şans faktörüdür. Güneş ışığının yoğunluğu, rüzgarın kumaştaki kıvrımı, kimyasal çözeltinin emilme derecesi ve bedenin pozlanma sırasındaki mikro kıpırdamaları, kontrol edilebilirliğin ötesinde bir estetik yaratır. Fotoğrafı bir "anlam yaratımı" ve insanı uyandıran, varlık alanına çıkaran bir imkan olarak gören sanatçı Asuman’ın pratiği, bu belirsizlikle güçlenir. Film fotoğrafçılığı, resim, yazma ve örme gibi disiplinlerarası üretimlerini feminist mücadele ve ekosistem ilişkileriyle harmanlayan Asuman için resmetmek ya da basmak; nesneyi hapsetmek değil, onun görünürleşmesine ve varlığını dünyada tescillemesine imkan tanımaktır.